Kira Gelirlerinde Yeni Dönem

Bilindiği üzere Mart dönemi basit usul dışında kalan gerçek kişiler için beyan dönemidir. Bu beyan dönemi yaklaşırken kira geliri elde eden mükelleflerimizi, yeni uygulamaya konulan ve ilk kez bu yıl uygulanacak olan ‘‘ Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi ’’ ile ilgili birkaç önemli detayı sizlerle paylaşmak istiyorum.

Gelir İdaresi Başkanlığının hazırladığı ”Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi” ile vergi dairesine gidilmeden internetin olduğu her yerde, beyanname verilebilecek. Gelir İdaresi Başkanlığının ”Kira Beyannamenizi Biz Hazırladık, Siz Onaylayın” sloganıyla hazırladığı ”Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi”, gayrimenkul sermaye iradı (GMSİ-kira geliri) elde eden mükelleflerin MERNİS, banka, PTT, sigorta şirketleri, tapu gibi çeşitli bilgileri kullanılarak beyannamelerinin Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından önceden hazırlandığı ve internet ortamında mükelleflerin onayına sunulduğu bir sistem olarak tanımlanmaktadır. Bu sayede ulaşılmak istenen hedef ise beyan sürecini kolaylaştırarak kira geliri elde eden mükellefleri daha kapsamlı bir şekilde kayıtlı hale getirmektir.

Sistemin özelliklerine bakacak olursak, ilk önce şunu belirtmeliyiz ki bu sistemden sadece kira geliri elde edenler yararlanacaklardır. Bunun yanında ticari, zirai, mesleki veya faiz-kar payı gibi başka gelir de elde eden mükellefler bu sistemi kullanamayacaklardır. Sisteme giriş yapılabilmesi için herhangi bir vergi dairesinden şifre alınmalı veya akıllı ekranlar kullanılarak kişisel bilgiler eşliğinde sisteme giriş yapılmalıdır. Sisteme giriş yapıldıktan sonra hazırlanmış kira geliri beyanı incelenerek doğruysa onaylanacak şayet doğru değilse düzeltilerek mükelleflerin bu düzeltilmiş beyanı kabul edilecektir. Eğer bu yıla kadar herhangi bir kira geliri yoksa vatandaşlarımızın yine bu sistemi kullanarak elektronik ortamda dolduracakları beyannameleri onaylayarak hem mükellefiyet tesis ettirilmiş olacak hem de beyanname yükümlülüğünü yerine getirmiş olacaklardır. Ayrıca sadece kira geliri elde eden 60 yaş ve üzeri mükellefler ile engelli mükelleflerden, yaşlılığı, sakatlığı veya hastalığı nedeniyle vergi dairesine gidemeyecek durumda olanlar, MALİYE BAKANLIĞININ 444 0 189 numaralı telefonunu arayarak, ad, soyad ve adres bilgilerini vermeleri halinde vergi dairesi görevlileri bu kişilerin adreslerine giderek beyannameleri alacak ve bu durumdaki kişilerin işlemlerini yapacaklardır.

Kira geliri elde eden mükelleflerimiz bu gelirlerini beyan ederken ister gerçek gider yöntemini isterse götürü gider yöntemini seçebileceklerdir. Ayrıca mesken (konut) kira geliri elde eden ve gerçek usulde başka bir ticari, zirai, mesleki kazancı olmayan mükelleflerimiz 2011 yılında elde ettikleri toplam konut kiralarından 2.800 TL lık kısmını istisna olarak düşebileceklerdir. Ancak bu istisnadan yararlanmak isteyen mükelleflerimiz kira gelirini kendisi beyan etmelidir, aksi takdirde bu istisnadan yararlandırılmayacaklardır. İşyeri kira geliri elde eden mükelleflerimiz ise 2011 yılında elde ettikleri ve 23.000 TL yi geçmeyen işyeri kira gelirlerini beyan etmeyeceklerdir. 23.000 liralık kısmın aşılması halinde ise mükelleflerimiz bu gelirlerini mutlaka beyan etmelidirler. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarımız ise stopaja tabi tutulmuş işyeri kira gelirlerini tutarı ne olursa olsun beyan etmeyecekler, ancak konut kira gelirlerinden gerekli indirim istisna ve giderler düşüldükten sonra kalan kısmı mutlaka vergi idaresine bildirmekle yükümlü olacaklardır. Bildirilmesi gereken bu kira gelirleri Mart ayının 25. Günü akşamına kadar beyan edilmeli Mart ve Temmuz da iki eşit taksitte ödenmelidir. Bir küçük hatırlatma yapacak olursak 2011 yılına ait kira gelirlerini beyan edecek mükelleflerimiz bu beyan işlemini 1 Marttan başlayarak resmi tatilden dolayı 26 Mart 2012 mesai bitimine kadar (eğer internet ortamında bildirim yapılacaksa 23.59 ’a kadar) ödemeyi ise birinci taksiti yine resmi tatilden dolayı 02 Nisan 2012, ikinci taksiti ise 31 Temmuz 2012 sonuna kadar yapmış olmakla yükümlü olacaklardır. Ayrıca basit usule tabi mükellefler gibi stopaj yapma yükümlülüğü olmayan vatandaşlara işyerini kiraya verenlerde elde ettikleri gelirlerinde beyan sınırı 2011 yılı itibariye 1.170 tl dir.

ÖRNEK HESAPLAMALAR

Örnek : 1 – Konut Kira Geliri Beyanı (başka bir geliri olmayan gelirini kendi beyan eden mükellef için geçerlidir)

2011 Yılında 2 meskeninden elde edilen Kira Geliri toplamı : 12.800 TL
Seçilen Yöntem (Götürü Gider Yöntemi)

Beyan edilen konut kira geliri : 12.800 TL
Konut kira geliri istisnası : -2.800 TL
İstisnadan sonrası kalan tutar : 10.000 TL
Götürü gider indirimi %25 : -2.500 TL
Vergi Matrahı : 7.500 TL
Ödenecek Gelir Vergisi Tutarı : 1.125 TL
Örnek : 2 – İŞYERİ Kira Geliri Beyanı

2011 Yılında Elde edilen BRÜT İşyeri : 120.000 TL
Kira Geliri toplamı
Kiracı tarafından ödenen Stopaj Vergi : 24.000 TL
Seçilen Yöntem (Götürü Gider Yöntemi)

Beyan edilen İşyeri kira geliri Toplamı : 120.000 TL
Düşülecek İstisna : 0 TL
İstisnadan sonrası kalan tutar : 120.000 TL
Götürü gider indirimi %25 : -30.000 TL
Vergi Matrahı : 90.000 TL
Hesaplanan Gelir Vergisi Tutarı : 25.180 TL
Düşülecek Stopaj Vergi : -24.000 TL
Ödenecek Gelir Gergisi Tutarı: 1.180 TL
Örnek : 3 – Konut Kira Geliri Beyanı Mükellef A 2011 yılında 24.000 TL mesken kira geliri elde etmiştir. Bu meskeni için almış olduğu kredilerin 2011 yılında 4.000 TL faizini ödemiştir. Ayrıca aynı mesken için 350 TL emlak vergisi, 150 TL ısıtma gideri, 500 TL amortisman, kendisi başka bir meskende kira oturduğu içinde 3.000 TL kira bedeli ve 1.000 TL sigorta primi ödemiştir. Başka bir geliri bulunmayan ve gerçek gider yöntemini seçen bu mükellefin 2011 yılında ödeyeceği vergiyi hesaplayınız?
Cevap:
Mükellef A nın giderleri toplamı 4.000 + 350 + 150 + 500 + 3.000 + 1.000 = 9.000 TL
Ancak gerçek gider yöntemini seçen mükelleflerde istisnaya isabet eden kısım bu hesaplamaya dahil edilmez ve gerçek gider şu formül uygulanarak bulunur:
gerçek gider = (vergiye tabi hasılat x indirilecek gider)
toplam hasılat
vergiye tabi hasılat istisna düşüldükten sonra bulunur = 24.000 – 2.800 (istisna) = 21.200
gerçek gider = 21.200 x 9.000 = 7. 950 TL
24.000
Matrah = 24.000 – 2.800 (istisna) – 7.950 (gerçek gider) = 13.250 TL
13.250 liranın hesaplanan vergisi ise 2.180 TL dir. Bu tutar 2011 yılında ödenecek vergi miktarıdır.

Gerçek gider yöntemini seçen vergi mükellefi, gelirlerinden hangi giderleri indirilebilir ?
1- Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için ödenen; aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri,
2- Kiraya verilen malların idaresi için yapılan ve gayrimenkulün önemi ile mütenasip olan idare giderleri,
3- Kiraya verilen mal ve haklara ait sigorta giderleri,
4- Kiraya verilen mal ve haklar dolayısıyla yapılan ve bunlara sarf olunan borçların faizleri ile konut olarak kiraya verilen bir adet gayrimenkulün iktisap yılından itibaren 5 yıl süre ile iktisap bedelinin % 5’i
5- Kiraya verilen mal ve haklar için ödenen, emlak vergisi, resim, harç ve şerefiyelerle kiraya veren tarafından belediyelere ödenen harcamalara katılma payları,
6- Amortismanlar,
7- Kiraya veren tarafından, kiraya verilen gayrimenkul için yapılan onarım giderleri ile bakım ve idame giderleri ,
8- Kira ile tuttukları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer gerçek giderler,
9- Sahibi bulundukları konutları kiraya verenlerin kirayla oturdukları konut veya lojmanların kira bedeli [Dar mükelleflerin (yurt dışında işçi olarak çalışan Türk vatandaşlarımız da dar mükellef kapsamındadır) yabancı ülkelerde ödedikleri kira bedelleri hariç],
10- Kiraya verilen mal ve haklarla ilgili olarak sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar, brüt kira tutarından indirilir.

Ozan Bingöl

Be Sociable, Share!

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*


*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>